Stage Bertie

De aansluiting van de BHA bij de VVR was nog niet eens officieel bekend gemaakt, of de eerste gemengde ‘BHA-VVR activiteit’ was al een feit. Of beter gezegd, vier amazones die zowel lid zijn van de ene als van de andere vereniging hadden de eer en het genoegen om te kunnen meerijden in één van de zeldzame clinics van Bertie Prinsen in België.

Nu de VVR ook de Belgian Horsemanship Association in de rangen heeft verwerwelkomd, zullen er in het VVR Magazine in de toekomst natuurlijk ook clinicverslagen verschijnen. Voor heel wat paardenliefhebbers is het deelnemen aan stages en workshops - al dan niet met paard - namelijk een soort bijkomende hobby geworden. Ik spreek uit ervaring…

Even voorstellen

Zelf kende ik de uit Nederland afkomstige Bertie van de eerste BHA-dag in Duffel, waar zij een stukje 'klassieke' dressuur bracht tussen het ruime aanbod van natural horsemanship. Als Z-dressuurjurylid was het de bedoeling dat zij twee jaar geleden op de BHA-dag een dressuurproef van 'gewone mensen en gewone paarden' vrijblijvend zou jureren. Doordat die gewone mensen met hun gewone paarden toen amper de piste rondgeraakten, was er van een dressuurproef eigenlijk weinig sprake, maar toch wist Bertie het publiek mateloos te boeien met nuttige commentaar en tips. Duidelijk iemand met heel veel kennis, en wat nog beter was, die deze nog wist over te brengen ook!
Vorig jaar toonde Bertie op de BHA-dag allerlei videofragmenten, gefilmd op een aantal regionale dressuurwedstrijden. Ze liet het publiek toen echt méékijken en bijleren, heel interessant was dat.

Vanuit de beweging

Vijf amazones, met vier totaal verschillende paarden en één pony zouden deelnemen aan de stage bij Inge, die al zowat anderhalf jaar had uitgekeken naar deze lessen. Bij de kennismaking ’s morgens legde Bertie de twee nieuwkomers eerst en vooral haar kijk op dressuur uit. Dressuur vanuit de beweging, zou ik haar principe in een notendop proberen te omschrijven. Een paard is gemaakt om te bewegen, maak daar gebruik van! Dressuur heeft niets te maken met het paard in een bepaalde (hoofd)houding te dwingen, neen, dressuur hangt samen met de bewegingen van het paard.

Ontspanning, nageeflijkheid, aanleuning, dit alles vloeit voort uit de beweging. Het is door aan de beweging te werken dat bepaalde problemen als vanzelf opgelost geraken.

Verder vernamen we dat Bertie een hekel heeft aan het rondjes rijden in wat ze zelf noemt ‘het grijze gebied’. Wablief? Met het grijze gebied bedoelt ze dan alles wat niet goed is, maar ook niet echt slecht. Wees dus duidelijk! Het paard leert niets als de ruiter zelf niet weet wat hij wil. Denk dus na wat je wil doen, vraag iets aan je paard en laat hem weten of zijn reactie goed of fout was, pas zo zal het paard iets bijleren.

In deze optiek liet Bertie ons ook nadenken over waaraan we precies wilden werken de komende lesuren. We schreven dus elk op een papiertje wat onze doelen en/of verwachtingen waren. Voor mij was alles eigenlijk terug te brengen tot nageeflijkheid. Verder wou ik wel eens weten of Bertie iets aan te merken had op mijn houding en zit, en voor Kenzo hoopte ik vooral op regelmaat van de gangen en geen verzet op het bit.

De eerste tien minuten voor het paard

We kregen individueel les en Gudrun mocht de spits afbijten met haar Arabier Piek, de schimmel die ook te bewonderen is in het boek ‘Grondwerk’ van Inge Teblick. Inge zelf deed mee met Gazelle, Mieke met Twist en ’s avonds kwam Liesbeth nog voor een les met haar pas ingereden Nederlandse rijpony.

‘De eerste tien minuten zijn voor het paard’ zei Bertie - hoewel, volgens mij waren àl haar minuten voor het paard… Een goede opwarming is dus belangrijk, we begonnen de les telkens met losstappen zodat de paarden konden wennen aan de (vreemde) omgeving. Met Piek en Gazelle kon Bertie moeiteloos de draad oppikken van waar ze gebleven waren, de andere leerlingen waren nieuw.

Ook wie stond te kijken werd actief bij de les betrokken. Haast even vaak als Bertie aan de ruiter vroeg “Heb je dàt gevoeld?” vroeg ze aan de kijkers “hebben jullie dàt gezien?”. Bovendien moedigde ze ons aan om ons proberen voor te stellen hoe het paard precies zou aanvoelen voor diegene die erop zat. Dus niet alleen proberen zien wat er gebeurt, hoe het paard precies loopt, maar tezelfdertijd ook proberen te voelen. Dat idee sprak mij wel aan, want ik kan namelijk zelf probleemloos in gedachten te paard zitten terwijl ik eigenlijk achter de computer of in de auto zit ;-)

De basis is stap, draf, galop

Wat bij alle paarden geregeld terugkwam, is zorgen voor een goede basis, te beginnen in stap. Zorg voor een vast ritme en hou het ritme erin, ook al verkort of verruim je de passen. Wanneer het ‘moeilijk’ wordt, keer je altijd terug naar die basisgang, naar datzelfde ritme. Geef het paard ontspanning door een rustige zit, zo beloon je je paard.

Kenzo heeft zo de neiging om te vertragen als ik van lichtrijden ga doorzitten, en dus was het voor ons belangrijk om niet alleen het tempo maar vooral ook het ritme te behouden. Het was voor het publiek heel leerzaam om bijvoorbeeld te zien hoe een paard van een gewone stap overging naar een schrijdende stap waarbij het voorbeen vanuit de schouder ineens veel verder naar voor stapte. Zonder dat iemand mij erop wees, zou ik daar misschien nooit op gelet hebben. En zo zou ik nog talloze voorbeelden kunnen aanhalen.

Nageven!

“Nageeflijkheid zit tussen de oren”: het is het paard dat tegen de ruiter zegt: OK, ik ben er klaar voor, wat wil je dat ik doe voor jou? Voor wie staat te kijken is een nageeflijk paard een paard dat soepel loopt, ‘over de rug’, het is het paard dat de ruiter als het ware ‘meeneemt’ in de beweging. Op een nageeflijk paard is het comfortabel zitten juist omdat het paard de ruiter zijn rug ‘aanbiedt’…

Voor Kenzo een andere aanpak dan voor de andere paarden: vanuit het halthouden naar de stap zonder de nageeflijkheid te verliezen, zonder verzet op het bit. Voor mij héél veel af te leren met mijn handen, want na jaren ‘gewoon’ recreatief rijden was Kenzo al omgeschakeld naar western en daarna hadden we samen ook nog eens het PNH programma gevolgd… maar dankzij de voortdurende aanwijzingen van Bertie was Kenzo in topvorm! Niet links-rechts met de handen, niet naar beneden sjorren, evenmin de handen vastzetten maar meegaan in de beweging van de stap.

We leerden ook allemaal de overgangen te maken ín het nageven. “Zorg dat het paard nageeft, rijd naar de overgang toe en rijd de overgang enkel als het paard nageeflijk blijft, zo is de eerste pas na de overgang tenminste van jou. Als je hem daarna kwijt bent, het zij zo, maar dan waren de eerste passen toch al goed” aldus Bertie. Wat ook hielp was in de overgang al denken aan de gang die ging komen, want een goede voorbereiding is alles.

Veel bijgeleerd

Twee dagen les, en we hebben niet alleen veel bijgeleerd, maar ook veel plezier gehad in het rijden! De uren vlogen om, Bertie in de weer temidden de piste, het ene paard na het andere dat de revue passeerde, en duidelijk zichtbaar verbeterde… kortom, Bertie slaagde erin het beste van paard èn ruiter boven te halen.

Bedankt Bertie, en we tellen al af naar de volgende stage!

Kim Moeyersoms

02/10/2005